Jak przygotować się do radioterapii

Oto poradnik, który pomoże Pani przygotować się i przejść przez radioterapię po mastektomii. Proszę pamiętać, że jest to jedynie zbiór ogólnych zaleceń – zawsze należy kierować się instrukcjami i zaleceniami swojego lekarza onkologa i radioterapeuty.

Poradnik dla Pacjentek po Mastektomii poddawanych Radioterapii

1. Przygotowanie do Radioterapii

• Konsylium i kwalifikacja: Decyzja o radioterapii po mastektomii jest podejmowana na wielodyscyplinarnym konsylium. Zazwyczaj jest ona stosowana, gdy występuje duże ryzyko nawrotu (np. guz powyżej 5 cm, liczne przerzutowe węzły chłonne) lub w przypadku zaawansowanego stopnia raka piersi. Proszę pytać lekarzy o wszelkie wątpliwości.

• Procedury przygotowawcze: Przed rozpoczęciem naświetlań odbędzie się planowanie leczenia (symulacja), w trakcie którego wykonuje się tomografię komputerową (TK) leczonego obszaru. Może być też konieczne wykonanie indywidualnej maski lub materaca w pozycji leżącej, aby zapewnić powtarzalność ułożenia ciała podczas każdej frakcji.

• Wygodny strój: Na sesje radioterapii należy zakładać luźną, wygodną odzież, którą łatwo jest zdjąć. Luźne, bawełniane ubrania są najlepsze, by uniknąć tarcia w obszarze naświetlanym.

2. Pielęgnacja Skóry podczas Radioterapii

Skóra w obszarze napromienianym (ściana klatki piersiowej i okolice ewentualnych blizn) jest szczególnie narażona na podrażnienia (tzw. odczyn popromienny), takie jak zaczerwienienie, suchość, swędzenie czy łuszczenie. Właściwa pielęgnacja jest kluczowa.

https://femeni.pl/pl/p/RadioCALM-emulsja-do-pielegnacji-skory-w-trakcie-radioterapii/969Higiena i Mycie

• Mycie: Należy brać prysznic w ciepłej (nie gorącej) wodzie, używając łagodnego, bezzapachowego mydła o neutralnym pH (np. dla dzieci, mydła hipoalergiczne).

• Osuszanie: Skórę należy delikatnie osuszać miękkim ręcznikiem, przykładając go, a nie pocierając.

• Oznaczenia na skórze: Nie wolno zmywać specjalnych oznaczeń (markerów lub tatuaży) służących do ustawienia pola naświetlania. Jeśli znikają, należy poinformować o tym personel medyczny.

• Unikanie podrażnień:

  • Nie golić skóry w obszarze leczenia (jeśli to konieczne, używać wyłącznie maszynki elektrycznej).

  • Nie stosować dezodorantów, antyperspirantów (jeśli radioterapia obejmuje pachę), perfum, pudrów ani makijażu w obszarze naświetlania.

  • Nie naklejać plastrów ani taśm na naświetlaną skórę.

Nawilżanie i Regeneracja

• Kosmetyki: Stosować specjalistyczne, dedykowane pacjentom onkologicznym, łagodzące i regenerujące kremy lub emulsje, które poleci Pani lekarz lub radioterapeuta. Często zalecane są preparaty z alantoiną, D-pantenolem, kwasem hialuronowym lub wyciągiem z nagietka.

• Sposób aplikacji:

  • Nie nakładać tłustych kremów, olejków ani maści na skórę tuż przed sesją radioterapii. Mogą one nasilać działanie promieniowania. Należy odczekać co najmniej godzinę po zabiegu przed nałożeniem kosmetyku.

  • W przypadku silnego swędzenia lub bólu, skonsultować się z lekarzem – może on zalecić maść leczniczą (np. sterydową). Nie drapać podrażnionej skóry.

3. Codzienne Życie i Ochrona

• Temperatura: Unikać narażania skóry w leczonym obszarze na skrajne temperatury – zarówno bardzo wysokie (gorące kąpiele, termofor, sauna), jak i bardzo niskie (okłady z lodu).

• Ochrona przed słońcem: W trakcie terapii i przez resztę życia unikać ekspozycji na słońce w obszarze leczenia. Należy używać kremów z wysokim filtrem UV (SPF 50+) oraz nosić odzież ochronną. Promieniowanie słoneczne może pogłębić uszkodzenia i zwiększyć ryzyko nowotworów skóry.

• Aktywność fizyczna: Kontynuować ćwiczenia usprawniające ramienia po stronie operowanej, jeśli nie ma przeciwwskazań. Pomagają one zapobiegać obrzękowi limfatycznemu i poprawiają sprawność. Ćwiczenia te powinna Pani otrzymać od fizjoterapeuty onkologicznego.

• Dieta i nawodnienie: Zaleca się zdrowy tryb życia – zbilansowaną dietę, bogatą w antyoksydanty (witaminy A, C, E) oraz odpowiednie nawadnianie organizmu (minimum 1,5 litra wody dziennie). Warto unikać palenia papierosów i spożywania alkoholu.

4. Co robić w przypadku nasilonych dolegliwości?

Odczyn popromienny może nasilać się w trakcie i po zakończeniu leczenia. W razie wystąpienia:

• Martwicy, pęcherzy, owrzodzeń lub sączenia: Natychmiast poinformować zespół medyczny. Konieczne może być zastosowanie specjalistycznych maści, opatrunków (np. hydrożelowych, absorpcyjnych) lub antybiotyków.

• Silnego bólu lub świądu (swędzenia): Skonsultować się z lekarzem w celu przepisania odpowiednich leków miejscowych lub doustnych.

Radioterapia to ważny element leczenia. Współpraca z zespołem medycznym i konsekwentna pielęgnacja skóry są najlepszym sposobem na zminimalizowanie skutków ubocznych.